Yukleniyor...
Yukleniyor...
Kısa cevap: gümrük kıymeti (CIF) üzerinden, GTİP koduna ve menşe ülkeye bağlı oranlarla, belirli bir sırayla. Toplam yük tek kalem değildir; gümrük vergisinin üstüne varsa İGV, EMY, damping, korunma, ÖTV, KKDF, TRT bandrolü gibi paylar ve damga gelir; en sonda CIF ile hepsinin toplamı üzerinden KDV hesaplanır. Aşağıda dört adım, matrah tablosu, canlı motordan gerçek bir örnek ve en sık yapılan hatalar var. Kodunuz ve fiyatınız hazırsa hesaplayıcı aynı zinciri sizin için kurar.
Gümrük vergisinin matrahı faturadaki FOB fiyat değil, gümrük kıymetidir: mal bedeli + Türkiye'deki giriş yerine kadar navlun, sigorta, yükleme ve elleçleme giderleri (CIF); fiyata dahil değilse alıcının üstlendiği komisyon (satın alma komisyonu hariç), ambalaj bedeli ve satış koşulu olan lisans ücreti gibi kalemler de eklenir (Gümrük Kanunu md.27). FOB fiyat aldıysanız navlunu ve sigortayı eklemeden hesaplamayın; yaygın hata budur. Faturadaki döviz tutarları, beyannamenin tescil tarihinde yürürlükte olan TCMB döviz satış kuruyla TL'ye çevrilir; kıymet TL olarak beyan edilir ve vergiler TL üzerinden hesaplanır (Gümrük Kanunu md.30) — hesaplayıcı günün kurunu otomatik kullanır, isterseniz kendi kurunuzu girersiniz.
Oranlar 12 haneli GTİP koduna bağlıdır; gümrük vergisi, İGV, EMY ve önlemler ayrıca menşe ülkeye göre değişir, KDV ve ÖTV ise menşeden bağımsızdır. Gümrük vergisi İthalat Rejimi Kararı'nın listelerinden gelir: AB (A.TR ile) ve STA ortağı ülkeler (menşe ispatıyla) için çoğu sanayi ürününde %0, GTS kapsamındaki ülkeler için çoğu kodda indirimli oran, diğer ülkeler için kodun genel (DÜ) oranı. Üstüne, varsa: İlave Gümrük Vergisi (İGV), Ek Mali Yükümlülük (EMY), dampinge karşı vergi (menşeye, bazen üretici firmaya göre) ve korunma önlemi (genellikle tüm menşelere; bazı ülkeler muaf ya da farklı orana tabi), gözetim (vergi değildir; birim kıymet gözetim kıymetinin altındaysa gözetim belgesi aranır, belge alınmazsa uygulamada kıymet gözetim kıymetine tamamlanarak beyan edilir), ÖTV (I–IV sayılı listelerdeki ürünlerde) ve KDV. Kodu yazın, hesaplayıcı koda bağlı tüm satırları kaynağıyla getirir.
Kalemler bağımsız değildir. Gümrük vergisi, İGV, EMY, damping ve korunma çoğunlukla CIF üzerinden yüzdeyle hesaplanır; bazı kodlarda kg, adet ya da m² başına maktu tutar veya asgari/azami sınır uygulanır. ÖTV varsa (II), (III-A) ve (IV) sayılı listelerde matrahı ÖTV hariç KDV matrahıdır (CIF + bu vergiler + damga, TRT bandrolü gibi paylar); (I) sayılı listede ve tütün mamullerinde farklı esas (maktu, perakende fiyat) uygulanır. Kabul kredili, vadeli akreditifli ya da mal mukabili ödemede, muaf listede olmayan üründe KKDF doğar. KDV en sondadır ve matrahı CIF + ithalatta ödenen bütün vergi, resim, harç ve paylar (gümrük vergisi, İGV, EMY, damping, korunma, ÖTV, KKDF, TRT bandrolü, damga vb.) + tescile kadar yapılan vergilendirilmemiş giderlerdir. Bu yüzden "gümrük vergisi %0" görünen bir ürünün bile toplam yükü KDV ve diğer kalemlerle ciddi çıkabilir.
Bütün vergi kalemlerinin toplamı CIF'e bölününce "etkin vergi yükü" çıkar; bu, farklı menşe ülkeleri karşılaştırmanın en dürüst ölçüsüdür. Üstüne liman, müşavirlik ve evrak masraflarını ekleyince gümrüklenmiş maliyet (landed cost) ve adet başına maliyet bulunur; KDV mükellefiyseniz ithalatta ödenen KDV indirilebildiği için (KDVK md.29) fiyat teklifinde maliyete KDV hariç bakın.
Sıra önemlidir: gümrük vergisi, İGV, EMY ve önlemler CIF üzerinden ayrı ayrı hesaplanır, birbirinin matrahına girmez; bunlar, damga ve TRT bandrolü gibi paylar ÖTV matrahına, KDV'den önceki bütün kalemler KDV matrahına girer. Tablo hesaplayıcının kurduğu zincirdir.
| Kalem | Matrah | Dayanak |
|---|---|---|
| Gümrük vergisi | CIF (gümrük kıymeti); bazı kodlarda miktar başına asgari/azami maktu | İthalat Rejimi Kararı listeleri, menşeye göre |
| İlave Gümrük Vergisi (İGV) | CIF | 3351 sayılı İGV Kararı Ek-1: AB-STA sütunu 0, BAE ve Katar sütunlarında oran olabilir; A.TR ile gelen AB dışı menşeli eşyada kural olarak DÜ oranı |
| Ek Mali Yükümlülük (EMY) | CIF ya da miktar başına maktu (ör. EUR/100 kg) | İthalat Rejimi Kararı listeleri; bazı kodlarda İGV Kararı dipnotları |
| Dampinge karşı vergi / korunma | CIF ya da birim başına maktu | Damping: Ticaret Bakanlığı tebliğleri; korunma: Cumhurbaşkanı kararları |
| Gözetim | vergi değil; birim kıymet gözetim kıymetinin altındaysa gözetim belgesi aranır, belge alınmazsa uygulamada kıymet gözetim kıymetine tamamlanır | Ticaret Bakanlığı gözetim tebliğleri |
| Damga vergisi | beyanname başına maktu; TRT, ÖTV ve KDV matrahına girer | Damga Vergisi Kanunu |
| Kültür Bakanlığı kesintisi | CIF (gümrük kıymeti); yalnız listedeki kodlarda, ör. 84.71 %1 | FSEK md.44/2; CBK 2187 (CBK 10701 ile değişik) |
| TRT bandrol ücreti | ÖTV hariç KDV matrahı | 3093 sayılı Kanun md.4/a; yalnız yayın alabilen cihazlar (TV, telefon, bilgisayar vb.) |
| ÖTV | (II), (III-A), (IV) listede ÖTV hariç KDV matrahı; (I) listede maktu, tütün mamullerinde perakende satış fiyatı | ÖTV Kanunu md.11, I–IV sayılı listeler |
| KKDF | yalnız vadeli ödemede (kabul kredili, vadeli akreditif, mal mukabili) | KKDF kararları |
| KDV | CIF + ithalatta ödenen tüm vergi, resim, harç ve paylar (gümrük vergisi, İGV, EMY, önlemler, ÖTV, KKDF, TRT bandrolü, damga) + tescile kadarki vergilendirilmemiş giderler | KDV Kanunu md.21; oran ürüne göre (%1, %10, %20), BKK 2007/13033 |
Aşağıdaki rakamlar bu sayfa için elle yazılmadı; hesaplayıcının motoru günün kuruyla üretiyor. Her satırın dayanağı hesap ekranında görülür.
Gerçek bir hesap, adım adım
Çin menşeli bir sevkiyatta yukarıdaki zincirin bu üründe uygulanan halkaları dökümde (damga operasyon masrafları satırında); toplam yük CIF'e oranla verilir. Uydurma örnek değil — her satır TradeMind motorunun bugünkü hesabı, ürün ve oranlar gerçek.
Gümrük kıymeti — FOB fiyata navlun ve sigorta eklenir; gümrük vergisi, İGV ve çoğu önlem bu CIF tutar üzerinden, ÖTV ve KDV ise CIF ile diğer vergilerin toplamı üzerinden hesaplanır.
Vergiler sırayla — Gümrük vergisi; varsa ilave gümrük vergisi, EMY, damping/korunma, TRT bandrolü, ÖTV, KKDF gibi kalemler; KDV en sonda, CIF ile bunların ve damganın toplamı üzerinden.
Operasyon masrafları — Liman, müşavirlik, evrak ve damga eklenir — toplam landed cost budur; ithalatta ödenen KDV mükellefçe indirilebilir (KDVK md.29).
Birim maliyet — Toplam ÷ adet. Sipariş kararını veren rakam bu; fiyat listesindeki değil.
8418.69.00.99.19
1.000 adet × 10 $ FOB · Ningbo → Ambarli, 24–28 gün
Vergiler
Operasyon masrafları
Toplam landed cost
24.222 $
Birim maliyet
24,22 $ (10 $’dan)
Vergi yükü (bu sevkiyatta: damga dahil vergiler ÷ 11.300 $ CIF)
%100,6
Kaynaklar: İthalat Rejimi Kararı (II) sayılı liste · İGV kararı · yürürlükteki dampinge karşı önlemler · KDV BKK 2007/13033 · kur TCMB 02.10.2026. Her satırın dayanağı hesap ekranında ⓘ ile görülür.
12 haneli GTİP kodunu ve menşe ülkeyi hesaplayıcıya girin; gümrük vergisi, İGV, EMY, damping, ÖTV ve KDV oranları koda bağlı olarak listelerden gelir ve doğru sırayla hesaplanır. Kodu bilmiyorsanız isimle ya da fotoğrafla bulabilirsiniz.
Faturadaki döviz tutarı, beyannamenin tescil tarihinde yürürlükte olan TCMB döviz satış kuruyla TL'ye çevrilir; kıymet TL olarak beyan edilir ve vergiler TL hesaplanır (Gümrük Kanunu md.30). Hesaplayıcı günün kurunu kullanır, kendi kurunuzu da girebilirsiniz.
CIF = mal bedeli (FOB) + giriş yerine kadar navlun + sigorta. Gümrük kıymeti çoğu durumda budur; fiyata dahil değilse alıcının üstlendiği komisyon (satın alma komisyonu hariç), ambalaj, satış koşulu olan lisans ücreti gibi kalemler de eklenir (Gümrük Kanunu md.27); navlun ve sigorta bilinmiyorsa hesaplayıcı güzergâha göre tahmini navlunla CIF kurar ve bunu ayrı satırda gösterir.
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu yalnız vadeli (kabul kredili, vadeli akreditif, mal mukabili) ithalatta doğar; peşin ödemede sıfırdır. Bazı ürün listeleri vadeli ithalatta da muaftır — hesaplayıcı ödeme şeklini sorar ve kaynağını gösterir.
Türkiye'de ihracatta genel olarak gümrük vergisi alınmaz; bu rehber ve hesaplayıcı ithalat içindir. Varış ülkesinin ithalat vergisi o ülkenin tarifesine bağlıdır.
Hayır. Bireysel yurt dışı alışveriş ayrı bir rejime tabidir; bu rehber ticari ithalat beyannamesi içindir.
Kendi ürününüz için aynı zinciri kurun
GTİP kodu, menşe ülke ve fiyatla başlayın; vadeli ödemede ödeme şeklini, maktu vergili ya da gözetimli kodlarda miktarı da girin — oranlar ve sıra otomatik. Kodu bilmiyorsanız önce kodu bulun.
Gümrük vergisini hesapla →